Το φιλοσοφικό υπόβαθρο της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και ο κ. Καζαμίας

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Ο φιλελεύθερος» στις 15/6/2009 ο Πρόεδρος της επιτροπής για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Α. Καζαμίας αναφέρεται και στο θέμα του φιλοσοφικού υπόβαθρου της μεταρρύθμισης. Αναφέρει: «Μια επιτυχημένη μεταρρύθμιση πρέπει να έχει ένα φιλοσοφικό υπόβαθρο.Παρατηρώ ότι η μεταρρύθμιση η σημερινή δεν έχει ένα συγκροτημένο φιλοσοφικό υπόβαθρο.Κάποιες από τις αποφάσεις που λαμβάνονται ή τα μέτρα που προωθούνται, μας παραπέμπουν σε νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις που είναι αντιδημοκρατικές και δεν συνάδουν με την ανθρώπινη παιδεία. Όπως για παράδειγμα η επιχειρηματικότητα στα σχολεία, τα GCE, οι δείκτες ικανότητες, το σχέδιο αξιολόγησης».

Από τη συγκεκριμένη αναφορά του κ. Καζαμία τίθενται δύο ζητήματα:
1.Η απουσία συγκροτημένου φιλοσοφικού υπόβαθρου
Δεν έπρεπε να προκαλεί έκπληξη ΤΩΡΑ στον κ. Καζαμία η απουσία μιας συγκεκριμένης φιλοσοφίας στην επιχειρούμενη μεταρρύθμιση. Γιατί η φιλοσοφία της μεταρρύθμισης ουδέποτε συζητήθηκε.
Είναι γεγονός ότι από την έκθεση των επτά ακαδημαϊκών, το πιο ενδιαφέρον μέρος είναι το φιλοσοφικό υπόβαθρο. Όχι γιατί κάποιος θα πρέπει να συμφωνεί με αυτό. Αλλά γιατί για πρώτη φορά έμπαινε δημόσια το θέμα της υιοθέτησης μιας φιλοσοφίας στη μεταρρύθμιση και προβάλλονταν συγκεκριμένα επιχειρήματα για την υποστήριξή της. Από το 2004 αγνοήθηκε η φιλοσοφία της μεταρρύθμισης, δεν είναι σήμερα που αγνοείται.
Και γιατί αγνοήθηκε; Γιατί υπήρξαν διαφωνίες για τη φιλοσοφία.Λες και αυτό δεν είναι αυτονόητο. Και αντί να ανοίξει ένας διάλογος , ώστε να αποσαφηνιστεί η φιλοσοφία, τα κόμματα αποφάσισαν να μη γίνει διάλογος, για να μην τσακώνονται και να ασχοληθούν μόνο με τα πρακτικά μέτρα!!!
Έτσι ουσιαστικά αποφασίστηκε να αρχίσει η μεταρρύθμιση χωρίς κανένας να γνωρίζει πού βαδίζουμε και ακολουθώντας το δόγμα «βλέποντας και κάνοντας».
Επομένως η τωρινή διαπίστωση του κ. Καζαμία δε λέει κάτι.Όμως δημοσιοποιείται. Αυτό μας εισάγει και στο δεύτερο ζήτημα.
2.Η αργοπορημένη αποστασιοποίηση του κ. Καζαμία
Όταν ο κ. Καζαμίας αποφάσιζε να διαθέσει τη γνώση του στους φορείς της εξουσίας, θα έπρεπε να έχει και τη γνώση της απόφασής του. Ότι δηλαδή θα το χρησιμοποιούσε η εξουσία για να προωθήσει τους δικούς της στόχους. Γιατί είναι γνωστό ότι η εξουσία εκτός από πομπώδεις διακηρύξεις, έχει και πολύ συγκεκριμένες πρακτικές ανάγκες , τις οποίες αναγκαστικά θα κληθεί να υπηρετήσει η μεταρρύθμιση.
Όταν λοιπόν ο κ. Καζαμίας αποφάσιζε να θέσει εαυτόν στην υπηρεσία της εξουσίας , έκανε μια επιλογή. Τώρα λοιπόν, με την άσκηση κριτικής, ουσιαστικά επιχειρεί να κρατήσει αποστάσεις από τη επιχειρούμενη μεταρρύθμιση. Αφού προσέφερε σωσίβιο στην εξουσία -αντί να επιλέξει να αντιπαραταχθεί μαζί της ταυτιζόμενος με το λαό -τώρα κλαψουρίζει σαν ένα μικρό παιδί που το ξεγέλασαν. Το κόστος του ξεγελάσματος όμως θα το πληρώσει ο λαός και με την συνενοχή του κ. Καζαμία.
Κοντολογής, ο κ. Καζαμίας προσέφερε μια μεγάλη εξυπηρέτηση στα κόμματα. Έχοντας γνώση των επιλογών του, τώρα είναι καλύτερα να σιωπήσει. Γιατί με την άσκηση κριτικής εκτίθεται πιο πολύ. Αρκετή ζημιά ήδη έχει κάνει στη εκπαίδευση θέτοντας τις υπηρεσίες του στη διάθεση των φορέων της εξουσίας.
Και, τέλος πάντων, αν νιώθει την ανάγκη οπωσδήποτε να ασκήσει κριτική, ας αρχίσει πρώτα από τον εαυτό του.

Ο κ. Καζαμίας, ο "εθνοκεντρισμός" και το πρόβλημα της παραχάραξης της ήδη παραχαραγμένης ιστορίας

Το πρόβλημα των σχολικών βιβλίων της ιστορίας είναι ο «εθνοκεντρισμός». Αυτή είναι η μόνιμη επωδός του κ. Καζαμία, Προέδρου της Επιτροπής για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Η τελευταία παρέμβασή του έγινε με ένα μακροσκελές άρθρο του στην εφημερίδα ΠΟΛΙΤΗΣ στις 23/11/2008.
Τι σημαίνει «εθνοκεντρισμός»; Ο κ. Καζαμίας σε μια συνέτευξή του στην εφ. Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ στις 8/6/2008 δίνει μια απάντηση: «Εθνοκεντρισμός είναι η προσπάθεια μιας ομάδας να προβάλει και να χρησιμοποιήσει τις δικές της αξίες ως μέτρο για την κρίση άλλων».
Σε μια προσπάθεια να κατανοήσω τα γραφόμενα του κ. Καζαμία, θα επικεντρωθώ "στον εθνοκεντρισμό στην εκπαίδευση, αν και υπεισέρχονται εκ των πραγμάτων και άλλα ζητήματα.
Ο ορισμός λοιπόν του κ. Καζαμία δεν είναι διαφωτιστικός. Όταν ο κ. Καζαμίας αποφαίνεται ότι «εθνοκεντρισμός είναι η προσπάθεια μιας ομάδας.....» αμέσως τίθεται το αυτονόητο ερώτημα: ποιας ομάδας;
Διερωτώμαι ποιας ομάδας, γιατί ουδέποτε συνήλθε το έθνος για να πάρει κάποια απόφαση επί του θέματος.
Και αφού δε συνήλθε το έθνος, τότε ποιοι συνήλθαν και αποφάσισαν; Μια και αναφερόμαστε σε σχολικά βιβλία ιστορίας στην κρατική εκπαίδευση , είναι αυτονόητο ότι είναι οι φορείς της εξουσίας του κράτους, δηλαδή οι πολιτικοί, που θεώρησαν τους εαυτούς τους ως τους εκφραστές της θέλησης του έθνους και ερμήνευσαν τη βούλησή του κατά το δοκούν, δηλαδή κατά πως τους συνέφερε.
Επομένως μιλώντας για «εθνοκεντρισμό» στην εκπαίδευση εννοούμε την αντίληψη που έχουν οι φορείς της κρατικής εξουσίας για το έθνος. Δηλαδή είναι «εθνοκρατοκεντρισμός». Η ομάδα λοιπόν που διερμήνευσε το έθνος κατά το δοκούν είναι οι κάτοχοι της εξουσίας, δηλαδή τα κόμματα ως φορείς της εξουσίας. Και ως οι νικητές στη διαπάλη για την εξουσία, επέβαλαν τη δικη τους ερμηνεία. Είναι η επίσημη ιστορία, η ιστορία των «νικητών» -εκφραστών δήθεν του έθνους. Και κάποιοι φυσικά επιστήμονες έθεσαν τις υπηρεσίες τους στη διάθεση της εξουσίας για την «επιστημονική» συγγραφή της ιστορίας!!!
Φυσικά ο κάθε νοήμων μπορεί να αντιληφθεί ότι ένα πράγμα είναι η ιστορία του κράτους και άλλο η ιστορία του έθνους. Ποιοι τα ταυτίσαν σε μια δεδομένη χρονική στιγμή και σε τι στόχευαν με αυτή την ταύτιση, είναι επίσης κατανοητό. Επίσης είναι αυτονόητο ότι ένα πράγμα είναι το έθνος, άλλο ο εθνο-κρατοκεντρισμός και άλλο ο εθνικισμός. Η τάση κάποιων ειδικών να τα ταυτίζουν μάλλον αποδεικνύει την ανεπάρκειά τους.
Επομένως οι επισημάνσεις του κ.Καζαμία για τον «εθνοκεντρισμό» δε φωτίζουν το ζήτημα. Ο κ. Καζαμίας απλώς καταράζεται τον «εθνοκεντρισμό», δηλαδή την επίσημη εκδοχή της ιστορίας γιατί επιδιώκει μια αναθεώρηση της επίσημης εκδοχής. Δηλαδή με επιστημονικό περιτύλιγμα ουσιαστικά επιδιώκεται μια νέα εκδοχή του «εθνοκεντρισμού», αυτή που έχουν οι τωρινοί φορείς της κρατικής εξουσίας. Δηλαδή ο κ. Καζαμίας κάνει αυτό που έκαναν και οι προηγούμενοι ιστοριογράφοι, θέτει τις υπηρεσίες τους στη διάθεση της εξουσίας για να νομιμοποιήσει τη δική της τωρινή εκδοχή. Θα υπάρξει με άλλα λόγια μια νέα παραχάραξη της ήδη παραχαραγμένης σχολικής ιστορίας!!!
Εξάλλου ο κ. Καζαμίας είναι απολύτως σαφής: « Ο λόγος που υπάρχει ανάγκη αναθεώρησης των βιβλίων είναι γιατί βρισκόμαστε σε ένα στάδιο, που όπως έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση, που στόχος είναι η επαναπροσέγγιση, η επανένωση, η συμφιλίωση, η κατανόηση....».
Τελικά το πολιτικό πρόβλημα είναι ποια παραχαραγμένη ιστορία θα διδάσκονται οι μαθητές. Οι φορείς της εξουσίας, συνεπικουρούμενοι από επιστήμονες και ειδικούς, ετοιμάζονται να σερβίρουν στον αμαθή όχλο τη νέα εκσυγχρονιστική γνώση προς τέρψη των αφεντάδων. Η «εθνική διαπαιδάγωγηση» των νέων θα αποκτήσει νέο περιεχόμενο: ο παραδοσιακός εθνικισμός της νεοτερικότητας θα αντικατασταθεί από τον εκσυγχρονιστικό εθνικισμό!!!
Με απλά λόγια εθνο-κρατοκεντρισμός υπήρχε στην εκπαίδευση και εθνο-κρατο-κεντρισμό θα μας σερβίρουν!!!. Σίγουρα οι πολιτικοί και οι ειδικοί μπορούν να ακροβατούν και να χειραγωγούν. Εξάλλου αυτό είναι ένα μέρος της υψηλής αποστολής τους!!!