Ο Διευθυντής σχολείου Μ.Ε. ως καραγκιόζης ή η αναβίωση του αυταρχικού σχολείου

Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Διευθυντών Μ.Ε. Κ. Μπαρρής δήλωσε στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» στις 21/7/2011: «αν ο διευθυντής δεν έχει λόγο στις μετακινήσεις προσωπικού κινδυνεύει να παίζει απλά το ρόλο του καραγκιόζη».
Η ευφάνταστη αυτή δήλωση του προέδρου των Διευθυντών Μ.Ε. προβληματίζει από λογικής, ιστορικής και πολιτικής απόψεως.
Σε σχέση με τη λογική η δήλωση δεν πείθει:
1.Ένας διευθυντής μπορεί να παίζει το ρόλο του καραγκιόζη ακόμα και αν έχει λόγο στις μετακινήσεις των εκπαιδευτικών.
2.Μπορεί να μην έχει λόγο στις μετακιμήσεις των εκπαιδευτικών και να μην είναι καραγκιόζης.
Πιο απλά ο ρόλος του διευθυντή του σχολείου ως καραγκιόζη δεν είναι άμεσα συνδεδεμένος με τις μετακινήσεις εκπαιδευτικών. Η δήλωση πάσχει λογικά.Φυσικά ο καραγκιόζης ουδεμία σχέση έχει με το ζήτημα. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Διευθυντών αυτό που ζητά είναι η παραχώρηση εξουσίας στους διευθυντές ή η εξουσιαστική ενίσχυση της θέσης τους με την ελπίδα πως έτσι θα ανέβει και τα καραρρακωμένο κύρος τους.
Σε σχέση με την ιστορική κυπριακή πραγματικότητα πάλι ο κ. Μπαρρής δεν πείθει.Γιατί μέχρι το 2000 δεν υπήρχαν κανονισμοί μετακινήσεων. Τι γινόταν μέχρι τότε με αποτέλεσμα όλοι ανεξαιρέτως να ζητούν τη θεσμοθέτηση κανονισμών; Ή μήπως ο κ. Μπαρρής θεωρεί ότι άμα αρπάξει ο άνθρωπος μια καρέκλα, κάμνει και λοβοτομή στον εαυτό του;Μήπως οι συνθήκες στην εκπαίδευση σε σχέση με τη δεκαετία του 1990 έχουν βελτιωθεί,ώστε να αποτολμήσουμε την κατάργηση των κανονισμών; Μάλον από τα γραφόμενα του κ. Μπαρρή έχουν χειροτερέψει. Απλώς τη δεκαετία του 1990 όλοι εκείνοι που αντιμετώπιζαν τους εκπαιδευτικούς ως «αθύρματα» σιωπούσαν από ντροπή, ενώ σήμερα, για παράδειγμα ο κ. Μπαρρής, δεν ντρέπεται να ζητά να έχει εξουσία πάνω σε συναδέλφους σε σχολείο. Και μάλιστα θεωρεί ότι υποβαθμίζεται ως διευθυντής αν δεν έχει τέτοια εξουσία.
Η πιο σημαντική διάσταση των δηλώσεων του κ. Μπαρρή είναι η πολιτική. Το ζήτημα είναι απλό: πιο είναι το ορθό, να έχει λόγο ο διευθυντής για τους 70 εκπαιδευτικούς που θα διοριστούν στο σχολείο του ή να έχουν λόγο οι 70 εκπαιδευτικοί για το διευθυντή του σχολείου τους; Από τη μια βρίκεται η δυναστική αρχή-κληρονομιά του μεσαίωνα – και από την άλλη η δημοκρατική αρχή.
Και επειδή η συλλογική σοφία σίγουρα είναι καλύτερη από την ατομική και επειδή ένας άχρηστος εκπαιδευτικός προκαλεί βλάβη σε περιορισμένο αριθμό μαθητών, ενώ ένας άχρηστος διευθυντής προκαλεί βλάβη στο σύνολο της σχολικής μονάδας, σίγουρα υποστηρίζω τη δημοκρατική αρχή.
Από την άποψη του καραγκιοζο-λόγου το θέμα τίθεται ως εξής: να γίνου καραγκιόζηδες 100 διευθυντές ή 5000 εκπαιδευτικοί; Και αν ο κ. Μπαρρής νιώθει ότι υπάρχει κίνδυνος να γίνει καραγκιόζης γιατί δεν έχει εξουσία στις μετακινήσεις των εκπαιδευτικών, το ίδιο λογικά καραγκιόζηδες δεν νιώθουν και οι εκπαιδευτικοί που δεν έχουν λόγο στην επιλογή των διευθυντών;
Φυσικά τα φαινόμενα «Μπαρρή» είναι γεννήματα της εποχής μας: η πολιτική ως δύναμη έχει επιβληθεί στο διεθνές περιβάλλον, στο τοπικό και αυτή η βάρβαρη πραγματικότητα εισβάλλει και στα σχολεία. Αντί για το διαφημιζόμενο δημοκρατικό σχολείο στην Κύπρο παρατηρείται σε πολλά επίπεδα η αναβίωση της χειρότερης μορφής αυταρχισμού. Δεν προκαλεί έκπληξη.Όλα είναι ζήτημα παιδείας.
Υ.Γ. Ο κ. Μπαρρής ζητά να έχει λόγο ο διευθυντής στις μετακινήσεις των εκπαιδευτικών. Για παράδειγμα υποβάλλω αίτηση να πάω στο σχολείο όπου υπηρετεί ο κ. Μπαρρής ως διευθυντής. Με ποια κριτήρια θα εκφέρει γνώμη; Έλεος κ. Μπαρρή, έλεος!!!

Ο στόχος για την ειρηνική συμβίωση, οι ετσιθελισμοί και ο σεβασμός στο μαθητή

Ο πρώτος στόχος της σχολικής χρονιάς 2008-09, σύμφωνα με εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας, είναι: «Καλλιέργεια κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης, αμοιβαίου σεβασμού και συνεγασίας Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων με στόχο την απαλλαγή από την κατοχή και την επανένωση της πατρίδας και τουλαού μας».
Δε θα σχολίασω την τεκμηρίωση στο σχετικό κείμενο του Υπουργείου ούτε και τις προτεινόμενες δραστηριότητες. Θα επικεντρωθώ στην υλοποίηση του στόχου αυτού μέσα στις σχολικές μονάδες.
Το Υπουργείο Παιδείας όρισε το συγκεκριμένο στόχο. Η υλοποίηση του στόχου θα πρέπει να γίνει με απόλυτο σεβασμό στις ανάγκες των μαθητών. Εννοώ ότι είναι αστείο να αναπτύσσσονται ανταγωνισμοί μέσα στους καθηγητικούς συλλόγους, όταν συζητείται το συγκεκριμένο θέμα. Και ο καθένας να επιλέγει είτε να γίνει φερέφωνο υπερασπιζόμενος τις θέσεις του Υπουργείου είτε φερέφωνο προηγούμενων πολιτικών τουΥπουργείου Παιδείας. Δηλαδή τελικά η υλοποίηση του στόχου να εκτρέπεται σε ένα ανταγωνιστικό πεδίο που οδηγεί στη θυματοποίηση των μαθητών με βάση τις επικρατούσες αντιλήψεις στον Καθηγητικό Σύλλογο. Αυτή η προσέγγιση είναι βαθια αντι-δημοκρατική.
Η προώθηση του στόχου πρέπει να γίνει με απόλυτο σεβασμό στις πραγματικές ανάγκες των μαθητών. Δηλαδή θα πρέπει να τεθεί ενώπιον τους –σε κάθε τμήμα – ο στόχος, οπωσδήποτε να επεξηγηθεί, και να κληθούν να καταθέσουν εισηγήσεις για υλοποίηση του στόχου είτε τμηματικά είτε διατμηματικά είτε ενδοσχολικά είτε εξωσχολικά. Για τις εισηγήσεις που είναι υλοποιήσιμες να υπάρξει συνεργασία εκπαιδευτικών και μαθητών για προώθησή τους.
Η έντονη διαφωνία μου είναι με πρακτικές που εδράζονται σε λογικές εξουσιαστικές –είτε του Υπουργείου είτε των Καθηγητικών Συλλόγων – και στοχεύουν στην ιδεολογική χειραγώγηση των μαθητών.
Το σχολείο υπάρχει για το μαθητή και όχι ο μαθητής για το σχολείο.

Η μεταρρύθμιση συνεχίζεται: αυστηρές ποινές για τα κινητά!!!

Το Υπουργείο Παιδείας κατέθεσε νέους τροποποιητικούς κανονισμούς στη Βουλή και για τα κινητά τηλέφωνα.Οι προτεινόμενοι κανονισμοί επιβεβαιώνουν το ήδη γνωστό, ότι δηλαδή οι κυβερνήσεις αλλάζουν και οι λογικές παραμένουν οι ίδιες. Διοικητισμός, αυταρχισμός και προχειρότητα χαρακτηρίζουν την εκπαιδευτική πολιτική.
Τι προτείνει το Υπουργείο; Το συνηθισμένο, δηλαδή αυστηρότερες ποινές.
Ποιές;
Διαβάζω από τον τύπο: «Παρουσία κινητού στην τάξη, συγκέντρωση ή εκδήλωση: Από απλή παρατήρηση την πρώτη φορά, μέχρι μια μέρα αποβολή αν επαναλαμβάνεται το παράπτωμα».
Με μια πρώτη ανάγνωση δε διαπιστώνεις τίποτε αξιοκατάκριτο. Πέραν φυσικά της χρήσης της γλώσσας, δηλαδή το κινητό δεν μπορεί να είναι ούτε παρών ούτε απών από την τάξη!!!
Παρατήρηση πρώτη: Όλοι οι μαθητές μεταφέρουν τα κινητά και στην τάξη και στις συγκεντρώσεις. Δεν τα τοποθετούν στις τσάντες γιατί οι πιο πολλοί δεν έχουν τσάντες!!! Τα τοποθετούν στα θρανία ή στις τσέπες τους. Ερώτημα : Πού θα τοποθετούν οι μαθητές τα κινητά; Θα τιμωρείται όλη η τάξη γιατί τα μεταφέρει στην αίθουσα διδασκαλίας;
Παρατήρηση δεύτερη: Ο καθηγητής θα μπαίνει στην τάξη για μάθημα και προκειμένου να εφαρμοστεί ο νέος κανονισμός, θα αρχίζει τον έλεγχο για τα κινητά; Και οι μαθητές θα σπάζουν πλάκα προκειμένου να χαθεί ο διδακτικός χρόνος; Ή θα επικρατήσει η λογική «αν υποπέσει στην αντίληψη μας»; Δηλαδή επιτρέπεται η παραβίαση του νόμου φτάνει να μη σας βλέπουμε!!!
Παρατήρηση τρίτη: Το σχολείο προκειμένου να τιμωρεί με αποβολή σε περίπτωση επανάληψης του παραπτώματος, επιβάλλεται να έχει συγκεντρωτικά στοιχεία για κάθε μαθητή και σε σχέση με το συγκεκριμένο παράπτωμα. Τέτοιες αυτοματοποιημένες δυνατότητες το σχολείο δεν έχει. Έτσι αιωνίως θα γίνεται παρατήρηση στο μαθητή ανεξάρτητα με την επανάληψη του παραπτώματος!!! Εκτός και αν τύχει και υποπέσει στο ίδιο παράπτωμα και στον ίδιο καθηγητή.
Σε αυτή την περίπτωση αρχίζουν τα κωμικοτραγικά. Ο μαθητής στην αρχή θα υποοτηρίξει ότι είναι η πρώτη φορά. Ο καθηγητής θα απορρίψει τη θέση του μαθητή και θα υποστηρίξει ότι είναι η δεύτερη φορά. Ο μαθητής τότε θα περάσει στο επόμενο βήμα: Κύριε, δε θυμάσαι καλά. Με συγχίζεις με κάποιο άλλο. Ο καθηγητής θα επιμένει γιατί προφανώς προσπαθεί να τον βγάλει τρέλλο. Τότε ο μαθητής θα επικαλεστεί τους συμμαθητές του, ότι τα πράγματα είναι όπως τα λέει. Οι συμμαθητές θα κουνήσουν καταφατικά τοκεφάλι. Αν ο καθηγητής δεν κλονιστεί ούτε και με αυτό τον τρόπο και ο μαθητής τιμωρηθεί, τότε μπορεί να προσφύγει στην Επίτροπο Διοικήσεως. Και η Επίτροπος ζητά αποδείξεις από το σχολείο. Και αποδείξεις δεν υπάρχουν. Και το σχολείο το ξέρει. Γι αυτό και το σχολείο θα επιλέξει προκαταβολικά να μην τους τιμωρήσει. Ενδιαμέσως θα παρέμβουν οι γονείς να στηρίξουν το «αθώο» παιδί τους, θα παρέμβουν οι γνωστοί να ασκήσουν οι πιέσεις, οι κομματικοί μη χάσουν κάποιο ψήφο!!!
Παρατήρηση τέταρτη: Δεν υπάρχει στο σχολείο η τιμωρία της αποβολής από το τμήμα. Έχει καταργηθεί προ πολλού από τις διευθύνσεις των σχολείων. Ο μαθητής , όταν αποβληθεί, παραμένει στην αίθουσα διδασκαλίας και τους καταχωρούνται οι απουσίες!!! Δηλαδή όταν λες στο μαθητή «μια μέρα αποβολή» εννοείς «χρέωση 7 δικαιολογημένων απουσιών από το σύνολο των 151 που είναι πιστωμένος ο μαθητής». Γιατί ο μαθητής θεωρεί ότι είναι δικαίωμά του να απουσιάζει από το σχολείο δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα μέσα στα όρια που καθορίζει ο κανονισμός!!!
Η πρόταση του Υπουργείου είναι εκτός τόπου και χρόνου, διακατέχεται από διοικητικό πνεύμα και δεν εμπεριέχει κάποια παιδαγωγική προσέγγιση. Ακολουθεί τα «ιδεώδη» του αυταρχικού σχολείου. Σε ένα δημοκρατικό σχολείο η προσέγγιση του υπαρκτού προβλήματος των κινητών θα ήταν τελείως διαφορετική. Και σίγουρα πολύ πιο αποτελεσματική.

Αιφνιδιασμός του Υπουργείου Παιδείας: Τροποποίηση των κανονισμών λειτουργίας των σχολείων

Από τα ΜΜΕ ενημερώθηκαν οι πολίτες για την κατάθεση στη Βουλή από το Υπουργείο Παιδείας νέων τροποποιητικών κανονισμών λειτουργίας των σχολείων της μέσης εκπαίδευσης. Η ΟΕΛΜΕΚ αντέδρασε γιατί δεν είχε ενημερωθεί αναφορικά με τη συγκεκριμένη πρόθεση του Υπουργείου.
Η στάση του Υπουργείου είναι απαράδεκτη. Σίγουρά μπορεί να ακολουθεί τις θεσμοθετημένες διαδικασίες, δηλαδή οι προτάσεις του να κατατίθενται στη Βουλή και εκεί να γίνεται και ο δημόσιος διάλογος. Αλλά αυτή να είναι η σταθερή επιλογή του. Είναι;
Όταν το συμφέρον επιβάλλει το Υπουργείο αρχίζει τις διακηρύξεις για «διάλογο», «συναίνεση των εκπαιδευτικών» και άλλα παραμύθια. Όταν το βολεύει αλλιώς, τότε αγνοεί προκλητικά τους εκπαιδευτικούς.
Το αποτέλεσμα είναι πως το Υπουργείο σταδιακά καθίσταται αναξιόπιστο. Και ουσιαστικά ο διάλογος αχρηστεύεται.
Το περιεχόμενο του τροποποιητικού νομοσχεδίου – πέρα από κάποιες αποσπασματικές πληροφορίες στον τύπο – δεν κατόρθωσα να το δω δημοσιευμένο σε κάποια ιστοσελίδα (Υπουργείο, ΟΕΛΜΕΚ, Βουλή ) ή στα ΜΜΕ. Ο πολίτης δικαιούται να γνωρίζει ή όχι; Οι ιστοσελίδες των διαφόρων φορέων γιατί υπάρχουν;
Θα μου πει κάποιος: «Σιγά που τους ενδιαφέρει ο πολίτης. Η δουλειά τους να γίνεται».
Και η δική μας: ανελέητος έλεγχος και σφυροκόπημα της κάθε εξουσίας που στοχεύει στην περιθωριοποίηση του πολίτη.