Νέα αναλυτικά προγράμματα ή η νέα προσαρμογή της εκπαίδευσης

Η Επιστημονική Επιτροπή για τα νέα αναλυτικά προγράμματα ετοίμασε ένα τετρασέλιδο πρώτο κείμενο για τη φιλοσοφία και τους σκοπούς των νέων αναλυτικών προγραμμάτων. Αν και στον τύπο έχει δημοσιευτεί αποσπαματικά και στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας δεν είναι καταχωρημένο, εν τούτοις κάποιες παρατηρήσεις είναι αναγκαίες.
Η φιλοσοφία και οι στόχοι των αναλυτικών προγραμμάτων επιβάλλεται να συνάδουν με τη φιλοσοφία και τους στόχους της εκπαίδευσης. Το Υπουργείο λοιπόν θα έπρεπε λογικά πρώτα να καθορίσει τη φιλοσοφία της εκπαίδευσης και όχι μέσω των αναλυτικών προγραμμάτων να προσπαθεί να την προκαθορίσει. Η διαδικασία λόγικά πάσχει. Γιατί μέσα από την αλλαγή των αναλυτικών προγραμμάτων προσεγγίζεται μόνο μια πτυχή της εκπαιδευτικής διαδικασίας, μόνο η διδασκαλία-μάθηση-αξιολόγηση. Όμως η εκπαιδευτική διαδικασία εμπεριέχει και τις εξω-διδακτικές δραστηριότητες και την οργάνωση –διοίκηση της σχολικής μονάδας. Όλα αυτά πρέπει να υπηρετούν τον ίδιο στόχο για να υπάρξει αποτέλεσμα και όχι μόνο η αλλαγή των αναλυτικών προγραμμάτων. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται ο καθορισμός πρώτα της φιλοσοφίας και των σκοπών της εκπαίδευσης.

Ακόμα η Επιστημονική Επιτροπή απέτυχε σε αυτό που η ίδια διακήρυττε: «πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς στις διατυπώσεις μας». Η σαφήνεια στους στόχους είναι αναγκαία και λόγω της φθοράς των λέξεων στη μεταβατική εποχή που ζούμε αλλά και για να είναι κατανοητοί οι στόχοι από τον καθένα, από το κάθε μέλος της κοινωνίας και από «εργάτες που διαβάζουν». Αναφορές του τύπου «αυτονομία», «αυτόνομη επίλυση προβλημάτων», «δημοκρατικότητα», «παρρησία», «κοινωνία και οικονομία της γνώσης», «προσωπική ευεξία», «ευελιξία», «ισότιμη συμμετοχή» επιβάλλεται να αποσαφηνιστούν ώστε να αποδίδεται από όλους ένα περιεχόμενο και να μην τις προσαρμόζει ο καθένας στις δικές του αντιλήψεις. Δηλαδή να υπάρχει κοινή γλώσσα ώστε να υπάρξει και διάλογος.

Σε σχέση με το περιεχόμενο του εγγράφου οι ειδικοί δε λένε κάτι καινούριο ή διαφορετικό, Απλώς αναπαράγουν το λόγο όπως αυτός έχει διαμορφωθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και έχει ήδη δημοσιευτεί μεσα από συνεντεύξεις του κ. Τσιάκαλου στον τύπο. Αν απλώς θα αντιγράψουμε μέσα από τα αναλυτικά προγράμματα, αυτά που διακηρύσσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, τι χρειάζονται οι ειδικοί; Για να τα αντιγράψουν με επιστημονικό τρόπο; Ή μήπως για να χρησιμοποιηθούν από την κρατική εξουσία ως φορείς νομιμοποίησης των επιλογών της στην κοινωνία;
Γενικά το κείμενο κινείται στα πλαίσια της εκσυγχρονιστικής ιδεολογίας και της ανάγκης για προσαρμογή της εκπαίδευσης στις ανάγκες της οικονομίας. Δηλαδή έχει ένα προσαρμοστικό περιεχόμενο χωρίς ίχνος προοδευτικότητας ή ριζοσπαστικότητας.
Εννοείται πέρα από ρητορίες και εξαγγελίες του τύπου «αυτόνομος, ευτυχισμένος στην προσωπική του ζωή και επιτυχημένος στην κοινωνία και στην οικονομία της γνώσης άνθρωπος». Προσωπικά δεν κατανοώ τι σημαίνουν όλα αυτά σε επίπεδο εκπαιδευτικής πράξης και κοινωνικής πραγματικότητας. Αν εσεις τα έχετε αποσαφηνισμένα, τότε βοηθήστε με.

Η αναπαλαιωμένη εκπαιδευτική πολιτική ή περί βίας στα σχολεία και ο μύθος του Σίσυφου

Τα μεγαλόπνοα σχέδια για μεταρρύθμιση στην εκπαίδευση, που θα ολοκληρωθεί σε 25 χρόνια (!) είναι για τους αφελείς. Η εξουσία έχει πραγματικές πιεστικές ανάγκες στις οποίες πρέπει να αντεπεξέλθει. Και τότε αποκαλύπτεται η γύμνια της, η απουσία οράματος, η στυγνή διαχειριστική της λογική.
Το πρόβλημα της νεανικής παραβατικότητας είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας εκπαιδευτικής πολιτικής αδιεξόδης και αναπαλαιωμένης.
Τον Απρίλη του 2008 και με αφορμή κάποια κρούσματα βίας στα σχολεία ο Υπουργός Παιδείας εξαγγέλλει τη σύσταση Επιτροπής Ειδικών. Η σύσταση της επιτροπής διαφημίζεται στα ΜΜΕ για τρεις μήνες. Δημιουργείται η εντύπωση ότι η επιτροπή των ειδικών είναι η σανίδα σωτηρίας για αντιμετώπισης της βίας. Διαφημίζεται επίσης ότι η επιτροπή θα ολκληρώσει το έργος της ως τις 20 Ιουνίου 2008 και θα εξαγγελθούν μέτρα από τη νέα σχολική χρονιά.
Η Επιτροπή των Ειδικών ολοκλήρωσε τελικά το έργο της στις 29 Αυγούστου και ο Υπουργός Παιδείας μας πληροφορεί ότι οι εισηγήσεις των ειδικών θα χρειαστούν «πολλά χρόνια και πολλά λεφτά» για να υλοποιηθούν!!!
Και φυσικά τα κρούσματα βίας συνεχίζονται και επιβάλλεται το Υπουργείο να φαίνεται ότι κάνει κάτι. Και ξαφνικά αρχίζει πετροπόλεμος στα λύκεια Κύκκου Α΄ και Β΄. Αμέσως πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με συμμετοχή αρμοδίων και ειδικών και αποφάσισαν μέτρα επιτήρησης , αστυνόμευσης και τιμωρίας των ενόχων. Πράγματι το Υπουργείο έδρασε αμέσως. Και η ίδια σύσκεψη θα πραγματοποιηθεί και στον επόμενο πετροπόλεμο ή αυγοπόλεμο ανάμεσα στο Λανίτειο Α΄ και Β΄ ή το Λύκειο Απ. Πέτρου και Παύλου.
Και στις 2 Οκτωβρίου πληροφορηθήκαμε από τον τύπο ότι το Υπουργείο προωθεί το θεσμό των διαμεσολαβητών στα σχολεία για πρόληψη των κρουσμάτων βίας . Θα εκπαιδευτούν εκπαιδευτικοί και μαθητές ώστε να αποκτήσουν γνώσεις και δεξιότητες για τον αποτελεσματικό χειρισμό συγκρουσιακών καταστάσεων. Φυσικά η ίδια εξαγγελία για τους μεσολαβητές στα σχολεία δημοσιεύτηκε και πριν δέκα μήνες, στις 9/12/2007. Και η επόμενη εξαγγελία για τους μεσολαβητές στα σχολεία θα γίνει τον Αύγουστο του 2009. Σε δέκα μήνες θα έχουμε ξεχάσει την εξαγγελία και έτσι η εξουσία θα μπορεί άνετα να την επαναεξαγγείλει!!!
Και από τους διαμεσολαβητές στη συνέχεια θα προχωρήσει το Υπουργείο στους ειρηνοποιούς και από τους ειρηνοποιούς στους φύλακες γιατί το πρόβλημα δε θα επιλυθεί. Γιατί η βία έχει συγκεκριμένα αίτια και αν δεν τα εξαλείψεις, θα είναι εκεί. Και αν εκλαμβάνεις το αποτέλεσμα ως αίτιο, απλώς διαχειρίζεσαι την κρίση στο παρόν. Όμως η κρίση υπάρχει και με τα διαχειριστικά μέτρα που λαμβάνονται απλώς η εξουσία κερδίζει χρόνο και εντυπώσεις. Μπορεί και να μεταμορφώσει την κρίση και τότε θα πρέπει να μεταμορφωθούν και τα διαχειριστικά μέτρα.Με απλά λόγια «ο μύθος του Σίσυφου»!!!

Το νέο βιβλίο ιστορίας της Γ΄ Λυκείου: αντικειμενική ή ψευδής εικόνα;

Το νέο βιβλίο της ιστορίας της Γ΄ Λυκείου πέρα από την ακαταλληλότητά του ως διδακτικού εγχειριδίου, εγείρει και άλλα θέματα συνυφασμένα με την ιστορική αλήθεια, την αντικειμενικότητα των συγγραφέων, την ιδεολογία.
Ένα παράδειγμα είναι υποβοηθητικό για την κατανόηση του περιεχομένου αυτού του βιβλίου.
Στο Α΄ Κεφάλαιο της 1ης Ενότητας με τίτλο «ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Της ΒΙΕΝΝΗΣ 1814 -1815» (ΣΕΛ. 11) αναφέρεται ότι οι τρεις πρωταγωνιστές του Συνεδρίου (ο Βρετανός Κάσλρι, ο Αυστριακός Μέτερνιχ και ο Γάλλος Ταλεϋράνδος ) «πίστευαν ότι οι πολυεθνικές τους αυτοκρατορίες στην Ευρώπη εξυπηρετούσαν καλύτερα από τα εθνικά κράτη την ειρήνη, επειδή οι διάφορες γλωσσικές ή θρησκευτικές κοινότητες της ηπείρου δεν είχαν σαφή και διακριτά γεωγραφικά όρια και επειδή, αν σχημάτιζαν εθνικά κράτη οι πλειονότητές τους, τότε θα υπήρχαν μέσα τους ανεπιθύμητες και ευάλωτες μειονότητες τις οποίες θα διεκδικούσαν γειτονικά κράτη.» Στην ίδια σελίδα αναφέρεται ότι ο Μέτερνιχ «αν και Αυστριακός στην καταγωγή, πίστευε πως ήταν πρώτα απ’ όλα Ευρωπαίος και ότι στήριζε και προωθούσε την ιδέα της Ευρώπης και ακόμα πως ήταν εχθρός των εθνικών κινημάτων και των εθνικών κρατών, επειδή αυτά απειλούσαν τη συνοχή της πολύγλωσσης και πολύδοξης αυτοκρατορίας των Αψβούργων και υπονόμευαν το όραμα της ευρωπαϊκής ενότητας».
Οι συγγραφείς του βιβλίου προβάλλουν ότι οι ηγέτες του συνεδρίου ήταν ειρηνιστές και ευρωπαϊστές!!! Ναι, η έγνοια τους τότε ήταν η ειρήνη και η Ευρώπη.Και ό,τι αποφάσιζαν ήταν στο όνομα της ειρήνης και της Ευρώπης.
Φυσικά αυτή η προσέγγιση είναι διαστρεβλωτική της ιστορίας. Γιατί στόχος τους ήταν ένας και μόνος, η διατήρηση του υφιστάμενου πολιτικού και οικονομικού συστήματος. Δηλαδή η συντήρηση της απολυταρχίας – της εξουσίας των μοναρχών – και των κατεστημένων συμφερόντων – των ευγενών και της εκκλησίας. Και φυσικά οι λαοί να παραμείνουν δουλοπάροικοι των αφεντάδων τους.
Με τέτοιες «αθώες» προσεγγίσεις τι μηνύματα περνούν στους μαθητές;
Φυσικά θα μπορούσε αυτές οι αναφορές των πρωταγωνιστών του Συνεδρίου να παραμείνουν στο σχολικό εγχειρίδιο αλλά σε ένα πλαίσιο που να μη αποπροσανατολίζει από την τότε πραγματικότητα. Δηλαδή στόχος να μην είναι η «αθώωση» των πρωταγωνιστών αλλά η ανάδειξη της γλώσσας της εξουσίας. Ότι πίσω από τις διάφορες διακηρύξεις και ρητορείες για την ειρήνη και την Ευρώπη, οι διάφοροι ηγέτες προσπαθούν να αποκρύψουν τους παραγματικούς τους στόχους που είναι η συντήρηση των πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων της κατεστημένης τάξης.
Ή ακόμα να παρατίθενται αυτές οι απόψεις στα πλαίσια παράθεσης μια πηγής ώστε να δίνεται η δυνατότητα σχολιασμού των απόψεων των τότε ηγετών. Απαράδεκτο είναι να παρατίθενται στην ιστορική αφήγηση.
Και άντε τώρα ο εκπαιδευτικός να διδάσκει στους μαθητές για το φιλειρηνισμό και το φιλευρωπαϊσμο των μελών της Ιερής Συμμαχίας!!! Γιατί έτσι λέει το βιβλίο, γιατί έτσι λένε οι ειδικοί!!! Και αυτό, το ένα και μοναδικό βιβλίο, θα εξεταστούν οι μαθητές στο τέλος της σχολικής χρονιάς. Έτσι κατοχυρώνεται η πλύση εγκεφάλου των μαθητών από την εξουσία!!!
Μπορεί να γίνει κάτι έστω και τώρα δεδομένου ότι το εγχειρίδιο είναι ακατάλληλο; Βεβαίως. Αλλά το Υπουργείο Παιδείας, η ΟΕΛΜΕΚ, η Συνομοσπονδία Γονέων, η ΠΣΕΜ ελάχιστα ή καθόλου ενδιαφέρονται για τα υπαρκτά προβλήματα του σχολείου. Προέχει να μην εμφανίζεται στα ΜΜΕ ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα στα σχολεία και ενοχοποιηθούν οι φορείς της εξουσίας.Προέχει η εικόνα ότι όλα βαίνουν ομαλώς. Δεν έχει καμία σημασία αν στη διδακτική πράξη όλα βαίνουν ανωμάλως!!!

Το νέο βιβλίο ιστορίας της Γ΄ Λυκείου: η προχειρότητα του Υπουργείου Παιδείας και η θυματοποίηση των μαθητών

Φέτος λοιπόν άλλαξε το διδακτικό εγχειρίδιο ιστορίας της Γ΄ Λυκείου. Γιατί; Συμβαίνει αυτό που συνέβαινε πάντοτε στην Κύπρο: άλλαξε το βιβλίο στην Ελλάδα και αναγκαστικά (;)άλλαξε και στη Κύπρο. Μπορεί οι επιστήμονες του μέλλοντος να μελετούν το βιβλίο και να καταλήγουν σε συμπεράσματα για το είδος της ιστορίας που διδάσκονταν οι μαθητές. Αλλά στο παρόν δεν είναι σαφές αν οι λόγοι εισαγωγής του ελλαδικού βιβλίου ιστορίας είναι εθνικοί ή οικονομικοί ( σύνδεση μετά της μητρός πατρίδος ή εξοικονόμηση μερικών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ ).
Το βιβλίο εισήχθηκε στη διδακτική πράξη φέτος χωρίς πολλές αντιστάσεις. Το Υπουργείο Παιδείας θεώρησε αυτονόητο ότι εφόσον άλλαξε στην Ελλάδα. αναγκαστικά θα αλλάξει και στην Κύπρο χωρίς να μπει στον κόπο να εξετάσει εναλλακτικές επιλογές. Η ΟΕΛΜΕΚ και ο Σύνδεσμος Φιλολόγων συνεργάστηκαν αρμονικά με το Υπουργείο στον καταρτισμό της νέας διδακτέας ύλης. Στις 8 Σεπτεμβρίου μια κίνηση καθηγητών – η ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ- ανακάλυψε ότι το βιβλίο είναι προβληματικό από πολλές απόψεις και ζήτησε να μην εισαχθεί στα σχολεία. Φυσικά πολύ αργά το θυμήθηκαν.Και έτσι μας προέκυψε το νέο βιβλίο ιστορίας.

Η αξιολόγηση του βιβλίου στην Ελλάδα
Το βιβλίο «Ιστορία του Νεότερου και Σύγχρονου Κόσμου» της Γ΄ Λυκείου βαθμολόγησαν οι καθηγητές γυμνασίων και λυκείων ως το χειρότερο εγχειρίδιο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αυτό προκύπτει από τη μελέτη που πραγματοποίησε το Κέντρο Μελετών και Τεκμηρίωσης (ΚΕΜΕΤΕ) της ΟΛΜΕ που παρουσιάστηκε χθες στα Χανιά στο πλαίσιο του 8ου Εκπαιδευτικού Συνεδρίου της Ομοσπονδίας. Οι καθηγητές βαθμολόγησαν το συγκεκριμένο βιβλίο μόλις με έξι μονάδες με άριστα το 20. Πρόκειται για το βιβλίο που έχει συγκεντρώσει τον τελευταίο καιρό τα περισσότερα βέλη από εκπαιδευτικούς, οι οποίοι διαμαρτύρονται ότι δεν μπορούν να ολοκληρώσουν την παράδοση της ύλης στα χρονικά διδακτικά πλαίσια που έχουν στη διάθεσή τους, καθώς θεωρούν ότι το περιεχόμενο είναι δυσνόητο και αποσπασματικό.

Και ενώ αυτά ήταν γνωστά στο Υπουργείο Παιδείας , προχώρησε τελείως επιπόλαια στην εισαγωγή του εν λόγω διδακτικού εγχειριδίου στην Κύπρο. Αυτό φανερώνει την προχειρότητα με την οποία παίρνονται οι πολιτικές αποφάσεις για τα διδακτικά βιβλία.
Ειδικά για τη Γ΄ Λυκείου η διδασκαλία/μάθηση έχει κάποιες ιδιαιτερότητες. Γιατί λόγω των παγκύπριων εξετάσεων, όπου αξιολογητής δεν είναι ο διδάσκων αλλά το Υπουργείο και το αντικείμενο εξέτασης είναι το περιεχόμενο του βιβλίου-τυφλοσύρτη, το βιβλίο έχει μια καθοριστική σημασία.
Πράγματι το περιεχόμενο του βιβλίου είναι και δυσνόητο και αποσπασματικό και αδύνατο να ολοκληρωθεί η εξέταση της διδακτέας ύλης στα χρονικά περιθώρια που καθορίζει το Υπουργείο. Τι θα γίνει με τους μαθητές; Ποιος νοιάζεται; Ποιος γονιός, εκπαιδευτικός, μαθητής, πολίτης ή πολιτικός ενδιαφέρεται για το είδος της μάθησης στο μάθημα της ιστορίας της Γ΄Λυκείου φέτος;
Το μάθημα της ιστορίας της Γ΄ Λυκείου φέτος είναι ένας γολγοθάς χωρίς τέλος με θύτες το Υπουργείο και την ΟΕΛΜΕΚ και θύματα τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς. Λέω και τους εκπαιδευτικούς γιατί για να προσεγγιστεί το συγκεκριμένο σχολικό βιβλίο στα χρονικά πλαίσια που καθορίζει το Υπουργείο πρέπει να αυτοκαταργηθείς, δηλαδή να πάψεις να είσαι εκπαιδευτικός. Δηλαδή σε δυο διδακτικές περιόδους να καλύψεις τις σελίδες που προβλέπεται στις οδηγίες γνωρίζοντας ότι ελάχιστοι ή κανένας μαθητής θα κατανοήσει τη περίφημη διδακτέα και εξεταστέα ύλη!!! Η κριτική σκέψη δε, είναι ένα κακόγουστο αστείο των διαφόρων καρεκλοκένταυρων. Η κριτική σκέψη θέλει χρόνο και κάτι τέτοιο το Υπουργείο δεν το παραχωρεί. Καμιά εξουσία δε θέλει την κριτική σκέψη, δηλαδή την αμφισβήτηση.
Κάποιος θα πει: "Ναι , αλλά τα πράγματα σύντομα θα αλλάξουν". Και κάποιος θα αντείπει: "Ναι, αλλά τώρα κάποιοι νέοι θυματοποιούνται"!!!

Και "έτος εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης" και "ριζοσπαστισμός" και συντηρητικές τελετουργίες

Σε ειδική τελετή στο Παγκύπριο Γυμνάσιο στις 16/9/2008 ο Υπουργός Παιδείας προχώρησε στην επίσημη ανακήρυξη του «έτους εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης». Φυσικά η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση άρχισε πριν τέσσερα χρόνια επί της τριμερούς διακυβέρνησης του Τάσσου Παπαδόπουλου. Εκείνη η μεταρρύθμιση φαίνεται ότι δεν προχώρησε. Και τώρα , μάλλον, θα πρέπει με την επίσημη τελετή να δηλώνεται ότι πρόκειται για μια νέα αρχή, για μια νέα προσπάθεια για προώθηση της μεταρρύθμισης. Και μάλιστα στηριγμένη τώρα πια όχι στις παλινωδίες της τριμερούς διακυβέρνησης αλλά στο κείμενο των λεγόμενων «επτά σοφών».Ένα κείμενο που ποτέ δε συζητήθηκε λόγω διαφωνιών ανάμεσα στους εμπλεκομένους!!!
Μια λογική προσέγγιση της μεταρρύθμισης θα είχε ως αφετηρία την αποτύπωση της προόδου που έχει συντελεστεί την προηγηθείσα περίοδο. Δηλαδή να καταγραφεί ποιοι ήταν οι στόχοι, αν έχουν επιτευχθεί, ποιες παραλείψεις-δυστοκίες-παλινωδίες παρατηρήθηκαν, πού οφείλονται και τι δέον γενέσθαι.
Αυτή η προσέγγιση υποδηλώνει αναγκαστικά κατανομή ευθυνών και οι φορείς της εξουσίας την απεχθάνονται. Αντίθετα, προτιμούν το θολό τοπίο ώστε να μπορούν να ενοχοποιούν τους πάντες και να αθωώνουν τον εαυτό τους!!!
Στα πλαίσια λοιπόν της πολιτικής ανευθυνοποίησης μπορείς να κάνεις επίσημες τελετές για λαϊκή κατανάλωση. Ο πρώην Υπουργός Παιδείας Α. Κλεάνθους υποσχέθηκε με πανηγυρικό τρόπο ότι θα αλλάξει τα πάντα στα παιδεία. Έφυγε και δεν κατόρθωσε να αλλάξει έστω κάτι!!! Έφυγε με τους στρατηγικούς σχεδιασμούς του στο δικό του χέρι αλλά και στον κάλαθο των αχρήστων του Υπουργείου Παιδείας.
Ο Υπουργός στην επίσημη αυτή τελετή δεν είπε κάτι νέο. Όλα είχαν λεχθεί προηγουμένως. Κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να διαφυλάξει και κάποια εξαγγελία για την επίσημη τελετή ώστε να τύχει μεγαλύτερης προβολής!!! Αφού μια επίσημη τελετή γίνεται για τα ΜΜΕ. Δέν έχει δηλαδή κάποιο ουσιαστικό νόημα. Είναι, που λέμε, για το θεαθήναι.
Ο Υπουργός επανέλαβε λοιπόν τα τετριμμένα περί σύστασης επιστημονικών επιτροπών, περί αλλαγών σε διάφορους τομείς της εκπαίδευσης κλπ..Δεν παρέλειψε να τονίσει το στόχο για μια «προοδευτική, ριζοσπαστική μεταρρύθμιση» για τα αυτιά τω ευελπιστούντων.Φυσικά η « προοδευτική και ριζοσπαστική μεταρρύθμιση» άρχισε πανηγυρικά πριν τέσσερα χρόνια. Και τότε έτσι διαφημίστηκε. Αλλά τα σχολεία δε βίωσαν ούτε το προοδευτικό ούτε το ριζοσπαστικό ούτε καν μεταρρύθμιση. Φαίνεται ότι η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στην Κύπρο γίνεται για κάποιους άλλους και όχι για τους μαθητές.
Και όπως τότε, τα περί προοδευτικότητας και ριζοσπαστικότητας αποτελούσαν συνθηματολογίες και κενολογίες, έτσι και τώρα. Και αν καταφέρει ο κ. Υπουργός να μας ορίσει τι σημαίνει «προοδευτική, ριζοσπαστική μεταρρύθμιση» και να μας καταδείξει τα προοδευτικά, ριζοσπαστικά στοιχεία που περιλαμβάνει, τότε θα είμαι υποχρεωμένος να απολογηθώ. Αλλά και να τον υποστηρίξω με πάθος στις επιλογές του. Διαφορετικά θα τον επικρίνω για λαϊκισμό, συνθηματολογία και κενολογία.
Υ.Γ. Ο «Φιλελεύθερος» παρουσίασε το θέμα με τίτλο «ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ». Αν έτσι έχουν τα πράγματα , τότε θα πρέπει να αναφωνήσουμε: «ΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΖΩΑ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΕ ΠΛΗΡΗ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ»!!!

Περί της "κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης" και ο "πόλεμος" των "φιλειρηνιστών" εναντίον των "εθνικιστών"

Η διαμάχη για το στόχο της φετινής σχολικής χρονιάς φαίνεται να τερματίζεται. Μετά τη συζήτηση στη βουλή ο καθένας είπε τα δικά του, λίγο-πολύ συμφώνησαν οι πιο πολλοί με το στόχο, διαφάνηκε και η ανάγκη για διάλογο των εμπλεκόμενων πριν την λήψη της οριστικής απόφασης και άλλα τέτοια.
Από την προηγηθείσα διαμάχη διαφάνηκε ότι υπάρχουν δύο στρατόπεδα, που με βάση τις αλληλοκατηγορίες που εκτοξεύονταν, αποδίδονται με τις ονομασίες «εθνικιστές» και «φιλειρηνιστές».
Και τα δύο αυτά ιδεολογήματα δεν είναι κυπριακό φαινόμενο. Συναντιούνται σε πολλές χώρες και είναι ο τρόπος που ο καθένας κατανοεί και ερμηνεύει την πραγματικότητα, κρατικά και υπερκρατικά.Συνιστούν μετακενώσεις ξένων αντιλήψεων στην τοπική αγορά. Και με βάση αυτές τις αντιλήψεις προσπαθούν να ερμηνεύσουν και να κατανοήσουν την κυπριακή πραγματικότητα, λες και σε αυτό τον τόπο δεν υπάρχει καμιά ιδιαιτερότητα.
Αυτή η διαμάχη των «εθνικιστών» με τους «φιλειρηνιστές» οδηγεί σε πολλά χρήσιμα συμπεράσματα για κατανόηση της κυπριακής πραγματικότητας,
Και ο αποδυναμωμένος εθνικισμός προβάλλει απόψεις που ανάγονται στο ιστορικό παρελθόν, τη φυλή και τον πολιτισμό. Φυσικά η εξωτερική πολιτική δε διαμορφώνεται με βάση τα πιο πάνω αλλά στη βάση του συμφέροντος και των συσχετισμών δύναμης.
Και οι εθνικιστές συγχίζουν την έννοια του έθνους με την έννοια του κράτους και δε θέλουν να εμπιστευθούν ένα πολυεθνικό κράτος γιατί βασικά δεν πιστεύουν και τόσο πολύ στον ακατάλυτο χαρακτήρα του έθνους. Τώρα, πώς ο ελληνισμός κατόρθωσε να επιβιώσει χωρίς το νεοτερικό έθνος-κράτος μέσα στο χρόνο - δημιούργημα του 1830 - δεν μπαίνουν στο κόπο να μας εξηγήσουν και φυσικά ούτε τους απασχολεί.
Και όσο οι εθνικοί πολιτισμοί υποβαθμίζονται και αυξάνεται η αβεβαίοτητα στο παρόν, τόσο καταφεύγουν σε αστειότητες. Και χρησιμοποιούν τα ίδια επιχειρήματα που χρησιμοποιούσαν οι συντηρητικοί στο 18ο και 19ο αιώνα εναντίον όμως της διαμόρφωσης των σύγχρονων εθνικών κρατών.
Και από την άλλη οι «φιλειρηνιστές» ελπίζουν ότι η εξαφάνιση των εθνών θα φέρει την ειρήνη. Φυσικά καμιά λογική δεν υπάρχει σε αυτή την προσέγγιση. Γιατί πόλεμοι γίνονταν και πριν το νεοτερικό έθνος –κράτος και ούτε αποδεικνύεται ότι ο εθνικισμός πολλαπλασίασε τους πολέμους. Και όπως μέχρι τώρα γίνονταν πόλεμοι εμφύλιοι , τίποτε δεν προεξοφλεί ότι δε θα γίνονται πόλεμοι στα πλαίσια μια υπερ- κρατικής οργάνωσης μετά από μια υποθετική κατάργηση των εθνών.
Και προσπαθούν να αποδείξουν οι «φιλειρηνιστές» ότι «καθαρά έθνη δεν υπάρχουν, ότι χάνεται ιδρώτας και αίμα για το τίποτε και η παραφροσύνη είναι πλήρης». Αυτά όλα από πολιτική σκοπιά δεν έχουν καμία απολύτως σημασία. Το ζήτημα είναι αν τα άτομα και οι κοινωνίες εντάσσουν τον εαυτό τους σε μια συλλογική ταυτότητα και αν θεωρούν ότι αυτή η συλλογική ταυτότητα – είτε κατασκεύασμα είτε ψέμα είτε μύθος – είναι η πιο αποτελεσματική για προάσπιση των συμφερόντων τους. Το πολιτικό ζήτημα δεν είναι τα κοινά στοιχεία του έθνους αλλά η πολιτική αξιοποίηση του έθνους, ποιες συνθήκες στο συγκεκριμένο χρόνο σε ωθούν να επικαλεστείς το έθνος.
Και φαίνεται να προσδοκούν οι «φιλειρηνιστές» ότι το εμπόριο και ο διάλογος θα εξαφανίσουν τα έθνη και τους πολέμους. Υποστηρίζεται λοιπόν ότι ο συνεχής κατακερματισμός της κοινωνίας σε άτομα θα κατακερματίσει τα έθνη σε άτομα και θα εξανεμίσει κάθε έννοια εθνικής συνοχής. Τα άτομα όμως δεν επιλέγουν τη συλλογική δράση με μόνο κριτήριο την οικονομική προσέγγιση του οφέλους και της ζημιάς. Εκτός από τα οικονομικά αγαθά υπάρχουν και τα πολιτικά αγαθά. Και αν πάλι το υφιστάμενο έθνος θεωρηθεί ξεπερασμένο, τότε θα πρέπει να δημιουργηθεί μια νέα συλλογική ταυτότητα, δηλαδή η μελλοντική συλλογική ταυτότητα της σύνολης κοινωνίας του κράτους θα πρέπει να διευρυνθεί, ώστε να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και να διαμορφώσει μια νέα πολιτική οργάνωση, ένα νέο πολιτικό σύστημα. Και είναι τουλάχιστον αστείο να υποστήριξει κανείς ότι οι κατέχοντες θα κάνουν παραχωρήσεις στους μη έχοντες από μεγαλοψυχία και «κουλτούρα ειρηνικής συμβίωσης»!!!
Φαίνεται ότι η κατασκευή μύθων είναι απαραίτητη σε ψυχολογικό επίπεδο γιατί επιτρέπει στους χρήστες να εμφανίζονται ως εκφραστές υψηλών ιδεωδών. Από την άλλη τα υψηλά ιδεώδη δεν τους εμποδίζουν να φανατίζονται και να εκφράζουν μια μισαλλόδοξη συμπεριφορά. Και δεν τους εμποδίζουν καθόλου να θέλουν να επιβάλουν μια πνευματική τρομοκρατία προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση.
Και οι «εθνικιστές» και οι «φιλειρηνιστές» μπορούν να εκφράζουν την αμοιβαία εχθρότητά τους στα πλαίσια των υψηλών ιδεωδών τους. Ίσως να πιστεύουν ότι λύνουν κάποιο πρόβλημα, όταν εκστρατεύουν ο ένας εναντίον του άλλου.
Το ανησυχητικό είναι όταν τέτοιες προσεγγίσεις υιοθετούνται από τους φορείς της κρατικής εξουσίας. Γιατί τότε δε κινούνται στη βάση της πραγματικότητας αλλά εκλαμβάνουν το επιθυμητό ως πραγματικότητα και γρήγορα οδηγούνται σε πρακτικό αδιέξοδο. Έτσι έπαθε και ο Υπουργός Παιδείας και στο τέλος μετέτρεψε το στόχο της «κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης» σε προαιρετικό. Όταν υιοθετείς στόχους άσχετους με την κοινωνική πραγματικότητα – η ειρήνη δεν είναι θέμα ειρηνικής κουλτούρας – ή στενά κομματικούς/ιδεολογικούς – να ικανοποιήσω τους φιλειρηνιστές/διεθνιστές – το αδιέξοδο είναι μπροστά σου.
Οι μύθοι είναι αποκούμπι για τους πονεμένους. Αναγκαίο στήριγμα απέναντι σε ένα οδυνηρό παρόν. Και αυτό το οδυνηρό παρόν έχει αποκλειστικά σχέση με δύο δεδομένα. Το πρώτον, η σκληρή πραγματικότητα της υπάρχουσας κατάστασης στο συσχετισμό των δυνάμεων και η πλήρης αποτυχία/ήττα της ελληνοκυπριακής πολιτικής ηγεσίας. Και οι «εθνικιστές» και οι «φιλειρηνιστές», συμβιβαστικοί ή ασυμβίβαστοι θα υποχρεωθούν έστω και για λίγο να κάνουν διάλειμμα στις ελπίδες τους και να δουν την άτεγκτη πραγματικότητα.

Πρόεδρος: "Να προετοιμάσουμε το έδαφος στις ψυχές και τις συνειδήσεις των ανθρώπων"!!!

Με δηλώσεις του στον τύπο στις 9/9/2008 και απαντώντας ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στις επικρίσεις για το στόχο της χρονιάς, υποστήριξε και τα εξής: «Είναι λυπηρό να στεκόμαστε αντίθετοι μιας πρόθεσης πολιτικής η οποία θέλει επιτέλους να προετοιμάσει το έδαφος στις ψυχές και τις συνειδήσεις των ανθρώπων που είναι και το πιο δύσκολο, ώστε να γίνει αποδεκτή μια λύση συμφωνημένη βεβαίως, την οποία θα εγκρίνει ο λαός».
Η παραπάνω δήλωση του Προέδρου είναι απαράδεκτη.Όχι γιατί ο ίδιος επιδιώκει μια λύση του κυπριακού. Είναι απαράδεκτο ως φορέας της εξουσίας στοχευμένα να επιδιώκεις να επηρεάσεις τις ψυχές και τις συνειδήσεις των νέων, όταν γνωρίζεις προκαταβολικά πως βρίσκονται σε μια ηλικία που δεν έχουν το γνωσιολογικό υπόβαθρο να αντισταθούν. Όταν στοχεύεις «τη ψυχή και τη συνείδηση του νέου», αυτό λέγεται προπαγάνδα. Και είναι γνωστό ποιοι και γιατί τη χρησιμοποίησαν και τη χρησιμοποιούν.
Ακόμα ο Πρόεδρος καλό είναι να μας πει πώς διαμορφώθηκε η δική του «ψυχή και συνείδηση» για να δούμε αν το σχολείο έχει κάποια σχέση με αυτό. Και αν «η ψυχή και η συνείδηση του Προέδρου» διαμορφώθηκαν εκτός σχολείου, το ίδιο δικαίωμα έχει ο κάθε πολίτης. Δηλαδή η ψυχή του και η συνείδησή του να μην είναι έρμαιο στα χέρια οποιουδήποτε φορέα εξουσίας.
Ακόμα και ο πιο φανατικός οπαδός του Προέδρου σε μια αίθουσα διδασκαλίας δε θα καταφύγει στον επηρεασμό «της ψυχής και της συνείδησης» ενός μαθητή, αλλά θα προσπαθήσει με επιχειρήματα να πείσει για την ορθότητα των θέσεών του. Η εποχή του προσηλυτισμού, της ηθικοπλαστικής διαπαιδαγώγησης και του φρονηματισμού των νέων ανήκει σε μια άλλη εποχή. Και αυτές οι αντιλήψεις δεν έχουν σχέση με την κυπριακή σχολική πραγματικότητα.
Αν τώρα κάποιος θα αποδεκτεί ή δε θα αποδεκτεί μια ενδεχόμενη λύση, είναι αποκλειστικά θέμα δικό του τι θα επιλέξει. Είναι αδιανόητο και να σκεφτεί κανείς ότι το σχολείο θα προχωρήσει στη μαζική παραγωγή ατόμων για υποστήριξη της λύσης!!!
Ενισχυτικός στις δηλώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν και ο φανατικός υποστηρικτής του, ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ Ν. Αναστασιάδης που θεωρεί ως «προαπαιτούμενο τη δημιουργία συνθηκών συμβίωσης των δύο κοινοτήτων και μέσα από τα σχολεία». Αν πράγματι ο κ. Αναστασιάδης θεωρεί ότι είναι προαπαιτούμενο, ας μου δώσει ένα κατάλογο επιχειρημάτων και να τον πιστέψω. Και αν μπορεί να με πείσει εμένα γιατί δεν απευθύνεται με τα ίδια επιχειρήματα στην κοινωνία και επιλέγει το δρόμο της επιδράσης «στη ψυχή και τη συνείδηση» των νέων;
Και ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Ν. Τορναρίτης υποστηρίζει ότι ο στόχος της χρονιάς «δεν είναι στόχος πολιτικός»!!! Έχει δίκαιο. Είναι ιδιωτική υπόθεση του ιδίου, του κ. Αναστασιάδη και του κ. Χριστόφια!!!
Δυστυχώς οι φορείς της εξουσίας οπισθοδρομούν σε επιλογές επικίνδυνες για την ελευθερία του ατόμου. Και η αμηχανία, ο προβληματισμός, ο δισταγμός των εκπαιδευτικών στα σχολεία δεν έχει σχέση με την ειρηνική συμβίωση. Η επιφυλακτικότητά τους οφείλεται στο γεγονός πως αντιλαμβάνονται ότι οι φορείς της εξουσίας στοχεύουν στον πολιτικό έλεγχο των ιδίων και των μαθητών. Δηλαδή οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι η εξουσία επεμβαίνει και προσπαθεί να περιορίσει την ελευθερία τους,την ελευθερία να κατανοούν, να αξιολογούν την πολιτική πραγματικότητα και να κάνουν τες δικές τους επιλογές. Και όχι να εξαναγκάζονται να υιοθετήσουν/συμμορφωθούν στις επιλογές της εξουσίας, δηλαδή του κ. Χριστόφια και του κ. Αναστασιάδη.
Επιλογικά μπορεί κάποιος να υποστηρίξει ότι η γνωριμία με το σύνοικο στοιχείο και η αλληλοκατανόηση είναι επιβεβλημένος στόχος. Η όλη μεθόδευση της κυβέρνησης, η προσπάθεια κομματικοποίησης του στόχου, η προχειρότητα στην προώθησή του, η προσπάθεια χειραγώγησης των νέων /καθηγητών/κοινωνίας είναι απαράδεκτα.
Σέβομαι λοιπόν τους στρατηγικούς στόχους της κυβέρνησης αλλά η ελευθερία των ανθρώπων σίγουρα είναι πολύ πιο σημαντική.